İranda son 3 ilin ən böyük etiraz dalğası: ABŞ müdaxiləyə hazırdır

İranda son günlər ölkə daxilində son 3 ilin ən genişmiqyaslı etirazları baş verir.

Az24.az xəbər verir ki, bu etirazlar iqtisadi çətinliklər, milli valyutanın kəskin dəyər itirməsi və yüksək həyat xərcləri fonunda baş qaldırıb və ölkənin müxtəlif şəhərlərində davam edir. Etirazçılarla hüquq-mühafizə orqanları arasında toqquşmalar nəticəsində artıq bir neçə nəfər həlak olub və çoxsaylı yaralanmalar qeydə alınıb.

Etirazlar ilk dəfə Tehran bazarında mağaza sahiblərinin iqtisadi vəziyyətə etirazı ilə başlayıb və tezliklə ölkənin digər regionlarına yayılıb. Etirazlar yalnız bazar sahibləri ilə məhdudlaşmayıb. Tehranda tələbələr də etirazlarda iştiraka başlayıb və bəzi şəhərlərdə nümayişçilər inzibati binalara girməyə cəhd edib. Hakimiyyət təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirib, bəzi etirazçılar saxlanılıb və polis gözyaşardıcı qazdan istifadə edib.

Rəsmi və yarı-rəsmi mənbələr bildirir ki, toqquşmalar zamanı bir neçə nəfər həlak olub. İnsan haqları qruplarının məlumatına görə, təhlükəsizlik qüvvələri bəzi yerlərdə etirazçılara atəş açıb və nəticədə həm nümayişçilər, həm də təhlükəsizlik qüvvələri arasında ölənlər və yaralananlar var. Məsələn, qərbdəki Lordegan şəhərində polis tərəfindən açılan atəş nəticəsində bir neçə nəfər həlak və yaralanıb, Kuxdeşt və İsfahan kimi digər regionlarda da öldürülənlərin olduğu bildirilir. Bəzi hüquq müdafiə qrupları zorakılığın artdığını bildirir və itkilərin sayının daha yüksək olduğunu iddia edirlər.

Bu etirazlar fonunda ABŞ Prezidenti Donald Tramp Tehran hakimiyyətinə açıq xəbərdarlıq edib. “Financial Times” və digər mənbələrə görə, Tramp “Əgər İran dinc etirazçıları zorakılıqla boğmağa çalışarsa, Birləşmiş Ştatlar onları xilas etməyə hazırdır” – deyə bildirib. O, əlavə edib ki, Amerika təhlükəsizlik qüvvələri “silahlanmış və əməliyyata hazırdır.” Bu bəyanat ABŞ-ın münaqişəyə mümkün müdaxilə perspektivini gündəmə gətirib və regionda gərginliyi daha da artırıb

Bu addım Tehran hakimiyyəti tərəfindən xarici müdaxilə kimi qiymətləndirilib. İran rəsmiləri Trampın bu sözlərini tənqid edərək belə müdaxilənin regionda sabitliyi pozacağını və daha geniş böhran yaradacağını bildiriblər.

İran daxilində bəzi dövlət rəsmiləri etirazçıların sosial-iqtisadi narazılıqlarının anlaşıqlı olduğunu, lakin zorakılığa yol verilməməsinin vacib olduğunu vurğulayıb. Xarici dairələr isə vəziyyəti diqqətlə izləyir, bəzi ölkələr zorakılığın qarşısının alınması və dialoq çağırışları edir. Bunlar etirazların yalnız daxili məsələlər deyil, eyni zamanda beynəlxalq münasibətlərə də təsir göstərdiyini göstərir.

Dəniz