Dəm qazı təhlükəsi: Evdə zəhərlənmənin qarşısını necə almaq olar?

Dəm qazı, yəni karbon monoksid (CO), qapalı məkanlarda görünməz və iy hiss olunmayan bir qazdır. Bu səbəbdən də onun yaratdığı təhlükə çox böyükdür. Hər il dünyada bu qazdan zəhərlənən insanların sayı az deyil və vaxtında tədbir görməmək ölümə səbəb ola bilər.

Az24.az xəbər verir ki, dəm qazından qorunmaq üçün ən vacib addımlardan biri qaz cihazlarının düzgün quraşdırılması və mütəmadi texniki baxımdır. Kombi, qaz sobaları və su qızdırıcıları yalnız sertifikatlı ustalar tərəfindən quraşdırılmalı, hər il texniki yoxlamadan keçirilməlidir. Həmçinin, qapalı məkanlarda mütəmadi havalandırma təmin etmək də həyati əhəmiyyət daşıyır. Pəncərə və qapıların müəyyən müddət açılması, təmiz hava dövranını təmin edir.

Karbon monoksid detektoru quraşdırmaq da zəhərlənmənin qarşısını almağın effektiv yollarından biridir. Bu cihaz təhlükəli səviyyəni aşdıqda dərhal xəbərdarlıq verir. Detektorları yataq otağı və mətbəx kimi həyati məkanlara yerləşdirmək tövsiyə olunur. Açıq kömür sobaları, manqal və qaz lampaları qapalı məkanlarda istifadə edilməməlidir. Həmçinin, tüstü borularının mütəmadi təmizliyi və havalandırma kanallarının bloklanmaması da təhlükəsizliyin təminatıdır.

Dəm qazı zəhərlənməsi müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Bunlara baş ağrısı, başgicəllənmə, yorğunluq, yuxululuq, ürəkbulanma, qusma, dərinin solğun və ya mavi rəng alması, nəfəs darlığı və koordinasiya itməsi daxildir. Bu əlamətlər görülən zaman dərhal tədbir görmək həyati əhəmiyyət daşıyır.

Zəhərlənmə baş verdikdə ilk növbədə şəxsi dərhal açıq havaya çıxarmaq lazımdır. Eyni zamanda təcili tibbi yardım çağırmaq vacibdir. Həkim gələnə qədər şəxsin yanında qalmaq və lazım gələrsə ürək və tənəffüs dayandıqda reanimasiya tətbiq etmək həyati rol oynayır. Yüngül simptomlar, məsələn baş ağrısı və başgicəllənmə zamanı şəxs sakit şəkildə oturmalı və enerji sərf etməməlidir. Hətta simptomlar keçsə belə, tibbi nəzarətdə olmaq tövsiyə olunur, çünki karbon monoksid qan hüceyrələrinə təsir göstərir.