Süni intellekt zehinlərdəki məlumatları mətnə çevirə biləcək

Yaponiyada bir neyrobioloq beyin görüntüləmə üsullarını süni intellektlə birləşdirərək insanların zehnindəki vizual təsvirləri izahlı cümlələrə çevirə bilən yeni texnika hazırlayıb.

Az24.az xəbər verir ki, “Science Advances” jurnalında dərc edilən araşdırmanın müəllifi Tomoyasu Horikawa bildirib ki, düşüncələrin mətnə çevrilməsi istiqamətində uzun illərdir irəliləyiş var, lakin beyində yaranan mürəkkəb görüntüləri mənalı bir dilə ötürmək hələ də çətin bir problemdir.

Horikawa tərəfindən “zehni altyazı” adlandırılan bu metod, beyində obyektlərə, məkanlara, hərəkətlərə və hadisələrə dair formalaşan vizual informasiyanı süni intellekt modelləri ilə analiz edərək izahlı mətnlərə çevirir. Texnologiya yalnız sözləri təxmin etmir – görüntünün kontekstini, əlaqələrini və detallarını da şərh edə bilir.

NTT Komunikasiya Elmləri Laboratoriyalarında çalışan Horikawa 22–37 yaş aralığında olan, ana dili yapon dili olan dörd kişi və iki qadının beyin fəaliyyətini araşdırıb. İştirakçılara səs olmayan, təxminən bir saniyəlik 2 180 qısa video göstərilib. Videolar obyektlər, səhnələr və insan fəaliyyətləri kimi müxtəlif kateqoriyalardan ibarət idi.

Araşdırma zamanı videolar izlənərkən ölçülən beyin siqnalları “kod açıcı” kimi işləyən süni intellekt modellərinin öyrədilməsi üçün istifadə olunub. Daha sonra həmin modellər iştirakçılar təlimdə istifadə olunmayan videoları izləyərkən və ya xatırlayarkən yaranan beyin dalğalarını təhlil edib.

Kod açıcıdan əldə edilən məlumatlar ikinci bir alqoritm tərəfindən emal edilərək beyin aktivliyinə ən uyğun təsviri cümlələr yaradılıb. Beləliklə, iştirakçıların gördüyü və ya xatırladığı görüntülər süni intellekt tərəfindən mətn halına salına bilib.

Alimlərin fikrincə, bu texnologiya nitq mərkəzləri zədələnmiş insanlar üçün yeni bir kommunikasiya üsulu yarada bilər. Afaziya, ALS və nitq bacarığını təsir edən digər nevroloji xəstəliklərdə xəstələrin düşüncələrini ifadə etməsinə kömək edə biləcəyi düşünülür. Mütəxəssislər həmçinin metodun danışmaqda çətinlik çəkən autizmli şəxslər üçün də böyük potensiala sahib olduğunu bildirirlər.

Dəniz