Çörəyi dondurucuda saxlayın – Həkim TÖVSİYƏSİ

Çörəyin saxlanma üsulu təkcə onun saxlanma müddətinə deyil, həm də sağlamlığa faydasına təsir göstərir.

“HuffPost” yazır ki, çörəyin dondurucuda saxlanması bağırsaq sağlamlığını, qanda şəkərin səviyyəsini və həzmi əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər. Bu təsir nişastanın təbii dəyişimi — retroqradasiya nəticəsində yaranan rezistent nişasta ilə bağlıdır.

Retroqradasiyanın elmi əsasları

“Retroqradasiya zamanı nişastanın bəzi molekulları yenidən qurularaq yeni kristal strukturlar əmələ gətirir. Bu strukturlar orqanizm tərəfindən daha çətin həzm olunur və sorulur. Məhz buna görə də onlar “rezistent nişasta” adlanır”, — deyə dietoloq Eyveri Zenkər bildirir.

Araşdırmalar göstərir ki, çörəkdə yaranan rezistent nişastanın miqdarı buğdanın növü, çörəyin emal üsulu, istifadə olunan inqrediyentlər və bişirmə metodu kimi amillərdən asılı olaraq xeyli dəyişə bilər.

“Məsələn, təzə bişmiş ağ çörəyin tərkibində çəkiyə görə təxminən 0,5–1,7 faiz rezistent nişasta olur. Soyudulduqdan və ya dondurulub əridildikdən sonra isə bu göstərici 1–3 faizə qədər arta bilər”, — deyə Zenkər qeyd edir.

Çörək soyudulduqda və dondurulduqda nə baş verir?

Qida mütəxəssisi Brayan Çau bildirir ki, çörək soyuducuda saxlanıldıqda, əgər yaxşı qablaşdırılmayıbsa, aşağı temperatur və hava dövranı səbəbindən quruyur. Bunun sadə həlli var — qızdırarkən (tosterdə, sobada və ya plitədə) az miqdarda su əlavə etmək.

Dondurulma isə çörəyi daha sərt edir. “Dondurulmuş məhsullar əridildikdə buzun əmələ gəlməsi hüceyrə strukturlarını zədələyir”, — deyə Çau izah edir.

Rezistent nişastanın sağlamlığa faydaları

Təzə çörək soyudulmuş və ya dondurulmuş çörəklə müqayisədə qanda şəkərin səviyyəsini daha sürətlə yüksəldir. Bir araşdırma göstərib ki, çörəyin dondurulub əridildikdən sonra qızardılması qlükoza reaksiyasını daha da azaldır. Belə ki, 2008-ci ildə aparılan tədqiqatda evdə hazırlanmış təzə ağ çörəklə müqayisədə dondurulub əridilmiş (və ya bu prosesdən sonra qızardılmış) çörəyin qlikemik reaksiyanı 39 faizə qədər azaltdığı müəyyən edilib.

Rezistent nişasta qana sorulmadığı üçün qanda şəkərin səviyyəsinə az təsir göstərir. Bu isə onu insulinrezistentliyi olan insanlar, o cümlədən 2-ci tip diabet xəstələri üçün faydalı edir.

Bundan əlavə, rezistent nişasta dəyişmədən yoğun bağırsağa çatır və burada faydalı bağırsaq bakteriyalarını qidalandıraraq bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyir.

Araşdırmalar həmçinin göstərir ki, rezistent nişasta toxluq hissini artıra bilər. “Dolayı yolla rezistent nişasta bağırsaqlarda GLP-1 hormonunun ifrazını artıraraq toxluq hissinə və qanda şəkərin səviyyəsinə təsir göstərə bilər. Bu hormon beyinə toxluq siqnalı göndərir”, — deyə Zenkər izah edir.

Qeyd edək ki, bu, məşhur GLP-1 təsirli dərmanların (məsələn, Ozempik) də təsir göstərdiyi mexanizmdir.

Dəniz