Yuxunu və sağlamlığı səssizcə pozan AMİLLƏR – Onlardan UZAQ DURUN

Yaxşı yuxu təkcə neçə saat yatmaqla ölçülmür. Əsas məsələ yuxunun quruluşudur.

Araşdırmalar göstərir ki, dərin yuxu mərhələsinə keçə bilməyən insanların həyat keyfiyyəti göstəriciləri daha aşağı olur. Yuxu səthi olduqda orqanizm kifayət qədər bərpa olunmur, gün ərzində yorğunluq və diqqət dağınıqlığı yaranır. Ağıllı saatlar və qolbaqlar yuxu mərhələlərini izləməyə kömək etsə də, dərin və REM yuxusu kifayət qədər deyilsə, peşəkar yuxu müayinəsi tövsiyə olunur.

Yuxusuzluğun ən yayğın səbəblərindən biri yatmazdan əvvəl telefon və digər ekranlara baxmaqdır. Ekranlardan yayılan mavi işıq beynin yuxuya hazırlaşma prosesini pozur. Mütəxəssislər yatmazdan xeyli əvvəl ekrandan uzaq durmağın yuxu keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırdığını bildirirlər. Yuxusuzluq təkcə fiziki deyil, həm də psixoloji gərginliyin əlaməti kimi qiymətləndirilir və insanın gündəlik planlarını, hətta şəxsi hədəflərini belə poza bilir.

Alkoqol qısa müddətdə rahatladıcı təsir bağışlasa da, yuxunun dərin mərhələlərini pozur. Uzunmüddətli istifadəsi isə ciddi xəstəlik risklərini artırır. Bundan başqa, alkoqol iştahanı artırır, səhər saatlarında halsızlıq yaradır və fiziki aktivliyə olan istəyi azaldır. Mütəxəssislər alkoqollu içkiləri məhdudlaşdırmağı və yatmağa yaxın saatlarda onlardan uzaq durmağı tövsiyə edirlər.

Sağlam qidalanma artdıqca pestisid qalıqları ilə qarşılaşma riski də yüksəlir. Bu səbəbdən imkan daxilində orqanik məhsullara üstünlük verilməsi məsləhət görülür. Əks halda, meyvə və tərəvəzlərin çox diqqətlə yuyulması vacibdir.

Uzun müddət saxlanılan, emal olunmuş qidalar bağırsaq mikrobiotasına mənfi təsir göstərir. Təzə ət, balıq, tərəvəz və meyvələr daha sağlam seçim hesab olunur. Fermentləşdirilmiş qidalar isə bağırsaqların fəaliyyətini dəstəkləyərək ümumi sağlamlığa müsbət təsir edir.

Hərəkətsizlik müasir həyatın ən böyük təhlükələrindən biridir. Gün boyu oturaq qalmaq qan dövranını zəiflədir və əzələ problemlərinə yol açır. Gün ərzində mütəmadi olaraq ayağa qalxmaq, bədəni hərəkətə gətirmək tövsiyə olunur. Fiziki aktivlik yalnız müəyyən günlərdə deyil, hər gün vərdiş halına çevrilməlidir.

Stress demək olar ki, bütün sağlamlıq məqsədlərini kölgədə qoyur. Davamlı gərginlik həm psixoloji, həm də fiziki problemlərə səbəb olur. Şüurlu nəfəs məşqləri stressin azaldılmasında təsirli üsullardan biri sayılır və bunun təsirini görmək üçün davamlılıq əsas şərtdir.

Siqaret istifadəsi xüsusilə ucuz və nəzarətsiz məhsullar səbəbilə yenidən artmaqdadır. Siqaret çəkən insanlarda ağciyər xərçəngi və xroniki tənəffüs problemləri riski kəskin şəkildə yüksəlir. Bu vərdiş insanın həyat keyfiyyətini illər boyu aşağı salır.

Elektron siqaretlər isə xüsusilə gənclər arasında sürətlə yayılır. Yüksək nikotin tərkibi orqanizmi daimi gərginlik vəziyyətində saxlayır. Bu hal ürək ritminin pozulmasına və ürək-damar sisteminə ciddi zərər vurur.

Yalnızlıq da sağlamlıq üçün ən az fiziki risklər qədər təhlükəlidir. Tənha qalmaq zehni geriləməni sürətləndirir, stressi artırır və ürək xəstəlikləri riskini yüksəldir. Mütəxəssislər insanları sosial bağları gücləndirməyə və tənha ola biləcək şəxslərə diqqət göstərməyə çağırırlar. Bəzən sadə bir telefon zəngi və ya səmimi söhbət insan həyatında böyük dəyişiklik yarada bilər.

Dəniz