Sağlam yuxunun SİRRİ – Həkimlərdən TÖVSİYƏ

Sağlam yuxunun bir neçə əsas sirri var. İmmunitetin tam mərkəzində dayanan yuxu kəsintisiz və dərin olmalıdır. Sağlam yuxu üçün yatmazdan ən azı bir saat əvvəl rəqəmsal platformalarla əlaqəni kəsmək tövsiyə olunur. Yeni ilə gümrah başlamaq istəyənlər üçün yuxu gigiyenası həyati əhəmiyyət daşıyır. Mütəxəssislər bioloji saatla uyğun hərəkət etməyin vacibliyinə diqqət çəkir. Araşdırmalar göstərir ki, işıq çirklənməsi və nizamsız qidalanma yuxu keyfiyyətini kökündən pozur.

Yeni ilə qədəm qoyarkən milyonlarla insan sağlamlıq hədəfləri müəyyənləşdirərkən, müasir həyatın ən böyük problemlərindən biri olan “xroniki yuxusuzluq” elm dünyasının diqqət mərkəzinə çevrilib.

Dünyanın müxtəlif ölkələrində aparılan son tədqiqatlar sübut edib ki, yuxu pozuntuları təkcə yorğunluğa deyil, uzunmüddətli dövrdə ürək-damar xəstəlikləri və idrak zəifləməsi ilə birbaşa əlaqəlidir.

Mütəxəssislər yeni ildə daha keyfiyyətli yuxu istəyənlər üçün elmi əsaslara söykənən yol xəritəsi təqdim ediblər.

Yuxu dövrünün ən kritik amillərindən biri olan mavi işığa məruz qalma ilə bağlı danışan Harvard Tibb Məktəbinin Yuxu Təbabəti Bölməsindən doktor Çarlz Zaysler bildirib ki, süni işıq beyinə “gündüz” siqnalı göndərir.

Zaysler qeyd edib ki, yuxuya getməzdən ən azı altmış dəqiqə əvvəl rəqəmsal ekranlardan uzaqlaşmaq melatonin ifrazını yarıbayarı artırır.

Yuxu keyfiyyətinin təkcə yataqda keçirilən vaxtla ölçülmədiyini vurğulayan Kaliforniya Universitetinin (Berkeley) Neyroelm və Psixologiya professoru doktor Metyu Uolker bildirib ki, sirkadiyen ritmin qorunması əsas şərtdir.

Uolkerin sözlərinə görə, alkoqol və kofein qəbulu yuxu strukturunu pozur, xüsusilə REM yuxusu mərhələsini qısaldır və bu da səhərlər insanın yorğun oyanmasına səbəb olur.

O əlavə edib ki, bədən temperaturunun enməsi yuxuya getməyi asanlaşdırır və bu səbəbdən yataq otağının temperaturunun sərin saxlanılması daha uyğundur.

Qidalanmanın yuxuya təsirini araşdıran tədqiqatlarda maqnezium və omeqa-3 ilə zəngin qidaların yuxu müddətini uzatdığı müşahidə edilib.

Stenford Universitetinin Yuxu Elmləri Mərkəzindən doktor Emmanuel Minyo bildirib ki, bioloji saatın qorunması üçün hər gün eyni saatda oyanmaq, hətta həftəsonları belə bu rejimi pozmamaq son dərəcə vacibdir.

Minyonun sözlərinə görə, səhər saatlarında alınan ilk təbii günəş işığı, gecə ifraz olunacaq melatoninin miqdarını birbaşa müəyyənləşdirir.

Dəniz